Ten zuidoosten van het centrum van Deventer ligt een buurt die aanvoelt alsof er een paar eeuwen zijn overgeslagen. Het Bergkwartier is het oudste stadsdeel, gebouwd op een rivierduin boven de IJssel. Smalle straten, scheve gevels en nauwelijks een rechte lijn te bekennen.
Waarom de buurt op een heuvel ligt
De naam is letterlijk bedoeld. Het Bergkwartier ligt op een oude rivierduin, een zandrug die de IJssel hier ooit heeft opgeworpen. In een land waar hoogteverschil zeldzaam is, was dat de meest logische plek om te bouwen, want je zat er droog als de rivier buiten haar oevers trad.
Dat hoogteverschil voel je nog steeds als je de Bergstraat op loopt. Het is geen berg, maar je merkt het wel in je benen. Bovenop staat de Bergkerk, en die positie is geen toeval.
De Bergkerk
De Bergkerk, officieel de Sint-Nicolaaskerk, is met haar twee torens het herkenningspunt van de buurt. De oorsprong is romaans en er is in de loop van de eeuwen flink aan gebouwd en verbouwd. Als kerk is het gebouw niet meer in gebruik, maar het staat wel open voor tentoonstellingen, concerten, boekpresentaties en voorstellingen.
Het pleintje voor de kerk is een van de mooiste plekken van de stad. Rondom staan lage huizen die de kerk lijken te omarmen, en op een rustige doordeweekse ochtend hoor je er weinig meer dan je eigen voetstappen.
Straten om te lopen
- De Bergstraat, de hoofdader van de buurt, met winkels en horeca
- De Roggestraat, smal en stil, met veel oude gevels
- De Walstraat, genoemd naar de stadswal die hier ooit liep
- De steegjes tussen de hoofdstraten, waar de meeste bezoekers langslopen
Een vaste route is niet nodig en eigenlijk ook niet gewenst. De buurt is klein genoeg om te verdwalen zonder de weg kwijt te raken. Kies gewoon steeds de smalste straat.
Wat je er vindt
Het Bergkwartier is niet alleen decor. Er wonen mensen, er zitten kleine winkels, ateliers, boekhandels en cafés. Juist die mix maakt de buurt levend in plaats van museaal. De panden zijn in de vorige eeuw grondig gerestaureerd, waardoor er nog altijd gewoon in gewoond wordt in plaats van dat het een openluchtmuseum werd.
In de Golstraat, aan de rand van het kwartier, staat de voormalige synagoge, een opvallend gebouw in neorenaissancestijl met torens die aan een oosterse bouwstijl doen denken. Ook zonder naar binnen te gaan is de gevel de moeite waard.
De restauratie van deze buurt geldt in Nederland als een schoolvoorbeeld. In plaats van slopen en opnieuw bouwen werden de panden een voor een hersteld en weer bewoonbaar gemaakt. Dat is de reden dat je hier tussen echte gevels loopt en niet langs een rij opgeknapte voorkanten met nieuwbouw erachter.
De buurt in december
Eenmaal per jaar verandert het Bergkwartier volledig van karakter. Tijdens het Dickens Festijn wordt de hele buurt aangekleed als negentiende-eeuws Londen en lopen er honderden figuranten in kostuum rond. Wie de buurt alleen dan heeft gezien, kent hem eigenlijk niet, want de rest van het jaar is het er stil.
Praktisch
Het Bergkwartier ligt op vijf minuten lopen van de Brink. Vanaf het station ben je er in een klein kwartier. Auto’s kun je er beter niet mee naartoe nemen, want de straten zijn krap en het parkeren is beperkt.
De klinkers zijn oneffen en op sommige plekken glad bij regen. Met een kinderwagen of rolstoel is de buurt lastig, al zijn de hoofdstraten wel te doen. Neem er een uur voor als je rustig wilt rondkijken, en langer als je de winkels meeneemt.
Het Bergkwartier is het soort plek waar het lopen zelf het uitje is. Er valt niets af te vinken en dat is precies de bedoeling. Ga op een rustig moment, kies steeds de smalste straat en laat de rest gebeuren.
