Boven de daken van Deventer uit staat de toren van de Grote of Lebuïnuskerk. In het seizoen kun je hem beklimmen, en dat levert het beste uitzicht op dat de stad te bieden heeft. Ruim tweehonderd treden staan tussen jou en de omgang.
De kerk onder de toren
De Grote of Lebuïnuskerk is een van de oudste en grootste kerken van Oost-Nederland. Het huidige gebouw kwam in de late middeleeuwen tot stand, op een plek waar al veel langer een kerk stond. De naam verwijst naar Lebuïnus, de missionaris die hier als eerste een kerkje bouwde en die aan de basis staat van het verhaal van de stad.
Binnen is de kerk licht en hoog, met gewelfschilderingen die bij restauraties tevoorschijn kwamen. Ook zonder de klim is een blik naar binnen de moeite waard. In de crypte onder het koor zit het oudste bouwwerk dat van de vroegere kerken bewaard is gebleven.
De klim naar boven
De beklimming gaat over een smalle spiltrap. Je klimt via ruim tweehonderd treden omhoog en komt uit op de tweede omgang, op ongeveer zesenveertig meter hoogte. De trap is steil en op sommige plekken krap, dus twee mensen passen er niet naast elkaar.
Reken op een klim van een paar minuten met wat rustmomenten onderweg. Wie moeite heeft met kleine ruimtes of hoogte, kan beter beneden blijven, want terugkeren halverwege is niet altijd eenvoudig als er meer mensen op de trap zitten.
Wat je nodig hebt
- Schoenen met een goede zool, de treden zijn glad gesleten
- Handen vrij, dus geen losse tassen of paraplu’s
- Een jas, want boven staat vrijwel altijd wind
- Rust, de trap laat zich niet haasten
Wat je van boven ziet
Vanaf de omgang kijk je recht op het oude centrum. Je ziet het stratenpatroon van de binnenstad liggen, met de daken van de koopmanshuizen dicht op elkaar en de Brink als open vlak daartussen. De tweede toren die je herkent is die van de Bergkerk, op de rivierduin ten zuidoosten van je.
Aan de westkant loopt de IJssel langs de stad. Je kijkt over de rivier heen naar de Worp en de uiterwaarden, en bij helder weer nog verder het Gelderse landschap in. De pont die heen en weer vaart is vanaf hier een klein wit stipje op het water.
Kijk ook naar beneden, want daar zie je hoe de stad zich rond de kerk heeft gevormd. De ronde vorm van het oude centrum is van bovenaf ineens vanzelfsprekend.
Wanneer je omhoog kunt
De toren is niet het hele jaar door open. De openstelling is gebonden aan het seizoen en aan vaste dagen, en in de zomermaanden is dat ruimer dan in het voor- en najaar. Er is geen vaste rondleiding nodig, maar de klim gaat wel onder begeleiding van een toezichthouder.
Omdat de tijden en toegangsvoorwaarden per periode verschillen, bekijk je de actuele informatie op lebuinuskerk.nl voordat je gaat. Dat voorkomt dat je voor een dichte deur staat.
Combineer het met de rest van het plein
De kerk staat aan het Grote Kerkhof, samen met het stadhuis. Rond het plein zitten horecazaken waar je na de klim kunt neerstrijken. De Brink ligt op twee minuten lopen, het Bergkwartier op vijf.
Wie het uitzicht van boven leuk vond, doet er goed aan daarna de pont te nemen. Vanaf de andere oever zie je precies dezelfde toren van buitenaf, met de hele stad ervoor. De twee beelden vullen elkaar mooi aan.
De Lebuïnustoren beklimmen kost een halfuur en levert een blik op Deventer die je nergens anders krijgt. Doe het aan het begin van je bezoek, dan snap je de rest van de dag beter waar je loopt.
