Een zomerweekend lang zijn de pleinen en straten van Deventer het podium. Deventer op Stelten haalt theatergezelschappen uit binnen- en buitenland naar de stad, die spelen op straat, tussen het publiek en vaak zonder een woord tekst. Het is een van de grootste buitentheaterfestivals van het land.
Waar de naam vandaan komt
Bij de eerste edities draaide alles om steltenlopers. Groepen op meterhoge stelten trokken door de binnenstad en dat leverde het festival zijn naam op. Later werd de programmering breder en verdween de stelt als voorwaarde. Tegenwoordig zie je acrobatiek, mime, dans, muziektheater, machinerie en voorstellingen die je niet in een hokje krijgt.
De naam bleef, en dat is maar goed ook, want steltenlopers hoor je er nog steeds bij te zien. Ze zijn alleen niet meer het hele verhaal.
Wat je op straat tegenkomt
- Grote installatievoorstellingen op de pleinen, met techniek en decor die dagen opbouw kosten
- Kleine acts in een zijstraat waar dertig mensen omheen staan
- Rondtrekkende groepen die zich door de stad verplaatsen en publiek meenemen
- Voorstellingen zonder tekst, waardoor taal geen drempel is
- Avondprogramma met licht, vuur en muziek als het donker wordt
Veel gezelschappen spelen hun voorstelling meerdere keren per dag. Mis je iets, dan is er meestal een tweede kans, al is de eerste voorstelling van de dag vaak het rustigst.
Waar het festival zich afspeelt
Het hart ligt in de binnenstad, met de Brink en het Grote Kerkhof als de grootste speelplekken. Daaromheen wordt gespeeld op kleinere pleinen en in straten, en het festival strekt zich ook uit naar de overkant van de IJssel, waar het Worpplantsoen ruimte biedt aan de grotere producties. De veerpont brengt je daar in een paar minuten heen.
Die spreiding is bewust. Het zorgt ervoor dat de drukte zich verdeelt en dat je onderweg van de ene locatie naar de andere vanzelf weer iets tegenkomt.
Hoe je een dag indeelt
De verleiding is groot om zoveel mogelijk te willen zien. In de praktijk werkt het beter om een paar voorstellingen uit te kiezen en de rest op je af te laten komen. Pak het programmaboekje of de app van de organisatie, zet drie of vier momenten vast en houd de tussenliggende uren vrij.
Kom minstens een kwartier voor aanvang bij de grote voorstellingen, want die plekken lopen vol. Bij een act op een klein plein kun je vaak gewoon aanschuiven. Neem iets te drinken mee, want in de zon op de klinkers wordt het snel warm.
Houd er rekening mee dat de looptijd tussen twee locaties groter is dan de kaart doet vermoeden. De binnenstad is klein, maar met veel publiek op straat schiet je een stuk minder op dan normaal. Reken op een kwartier tussen twee speelplekken, ook als het er op papier vijf minuten zijn.
Met kinderen naar het festival
Straattheater is voor kinderen bijzonder geschikt, juist omdat er zo weinig gepraat wordt. Ze snappen wat er gebeurt zonder dat iemand het uitlegt. Er is doorgaans een deel van het programma dat expliciet op families gericht is. Zorg wel voor een goede plek vooraan, anders zien ze niets tussen de volwassenen door.
Praktische zaken
Het festival speelt zich af in de openbare ruimte en is grotendeels vrij toegankelijk. Sommige onderdelen kunnen een kaartje of reservering vragen, en dat wisselt per editie. De data vallen in de zomer en liggen elk jaar iets anders, dus kijk voor het actuele programma en de speeltijden op de site van de organisatie via deventeropstelten.nl.
De binnenstad is tijdens het festival deels afgesloten voor verkeer. Met de trein ben je het snelst binnen, en de fiets zet je aan de rand van het centrum neer.
Deventer op Stelten is het soort festival waar je zonder plan het meeste beleeft. Loop rond, blijf staan waar publiek staat en laat je een paar keer verrassen. De stad zelf speelt gewoon mee.
