Op een gewoon dak in Deventer mag je zonnepanelen meestal zonder vergunning leggen. Bij een monument of in een beschermd gebied ligt dat anders, en daar lopen veel plannen vast voordat ze goed en wel begonnen zijn. Met de juiste volgorde is er vaak meer mogelijk dan mensen denken.
Wanneer de regels afwijken
Er zijn drie situaties waarin je met erfgoedregels te maken krijgt. Je pand is een rijksmonument, je pand is een gemeentelijk monument, of je pand staat in een beschermd stads- of dorpsgezicht zonder zelf monument te zijn. In alle drie de gevallen kijkt de gemeente mee naar wat er aan de buitenkant verandert.
De hele binnenstad van Deventer is aangewezen als rijksbeschermd stadsgezicht. Daarnaast zijn er in de gemeente een aantal beschermde dorpsgezichten, waaronder Schalkhaar, Diepenveen, Lettele, Okkenbroek en Brinkgreven. Woon je daar, dan geldt de vergunningplicht ook als je huis geen monumentenstatus heeft.
Begin bij de kaarten
De gemeente heeft twee hulpmiddelen die je meteen verder helpen. Er is een zonnekaart waarop je per adres ziet hoe geschikt je dak is en wat de opbrengst ongeveer zou zijn. Daarnaast is er een kansenkaart voor zonnepanelen op monumenten, die laat zien waar panelen wel en niet inpasbaar zijn.
Dat is een nuttige eerste check, want het bespaart je een offertetraject voor een dakvlak waar het toch niet gaat lukken. De verwijzingen naar beide kaarten staan bij de informatie over zonnepanelen van de gemeente.
Oplossingen die vaak wel kunnen
De hoofdvraag bij erfgoed is of de panelen het beeld van de straat en het pand aantasten. Daar zijn verschillende manieren omheen te werken.
- Panelen op een achterdakvlak dat vanaf de openbare weg niet zichtbaar is.
- Indaksystemen die in het dakvlak liggen in plaats van erbovenop.
- Panelen in een kleur die aansluit bij de dakbedekking, zoals de roodkleurige panelen die in het Bergkwartier zijn toegepast.
- Panelen op een bijgebouw, een aanbouw of een garage in plaats van op het hoofdpand.
- Meedoen aan een collectief zonneproject als op je eigen dak echt niets kan.
Welke oplossing kans maakt hangt af van je specifieke pand, de zichtlijnen in de straat en het type dakbedekking. Daar is geen algemene regel voor te geven.
Het traject in de praktijk
Ga niet eerst offertes verzamelen en daarna pas naar de gemeente. Doe het andersom. Vraag vooroverleg aan, laat je plan bekijken door de erfgoedadviseur en pas het aan op basis van wat er terugkomt. Daarna dien je de aanvraag voor een omgevingsvergunning in, die door een adviescommissie voor monumenten en beschermd stadsgezicht wordt beoordeeld.
Neem de doorlooptijd mee in je planning. Een goed voorbereide aanvraag met een duidelijke tekening en een onderbouwing van de zichtbaarheid gaat aanzienlijk soepeler dan een aanvraag die alleen uit een productbrochure bestaat.
Als panelen niet kunnen
Soms is het antwoord gewoon nee, en dan is dat de uitkomst. Dat is niet het einde van je verduurzaming. Bij oude panden zit de grootste winst meestal toch in de schil, met dakisolatie, vloerisolatie, kierdichting en isolerend glas dat past bij het pand. Daarvoor bestaan aparte regelingen, en ook daarvoor geldt dat je bij een monument vooraf moet checken wat mag.
Als je de woning huurt
Woon je in een huurwoning, dan loopt het plaatsen van panelen via de verhuurder. Bij een corporatie zit dat vaak in een programma per complex, en soms kun je zelf een verzoek indienen. Bij een particuliere verhuurder heb je hoe dan ook schriftelijke toestemming nodig, en bij een monument komt de vergunningplicht daar bovenop.
De korte samenvatting is dat je bij erfgoed eerst vraagt en dan koopt. Wie die volgorde aanhoudt, komt in Deventer vaker tot een werkbaar plan dan wie met een getekende offerte bij de balie verschijnt.
