De gemeenteraad neemt beslissingen die je dagelijks merkt, van de hoogte van de belastingen tot waar er gebouwd mag worden. Toch weten weinig inwoners hoe die raad precies werkt en hoe je er invloed op hebt. Het is minder ontoegankelijk dan het lijkt.
Wat de gemeenteraad doet
De raad heeft drie taken. Hij stelt de grote lijnen vast, bijvoorbeeld in de begroting en in beleidsplannen. Hij controleert het college van burgemeester en wethouders op de uitvoering. En hij vertegenwoordigt de inwoners van de gemeente.
Raadsleden doen dat werk naast een gewone baan. Ze wonen in Deventer, worden eens in de vier jaar gekozen bij de gemeenteraadsverkiezingen en zijn voor iedereen benaderbaar.
Negenendertig raadsleden en de fracties
De gemeenteraad van Deventer bestaat uit 39 raadsleden. Zij zijn verdeeld over fracties, de groepen van raadsleden die met dezelfde partij zijn gekozen. Een fractie kan groot zijn of uit één persoon bestaan, en beide hebben spreekrecht en stemrecht.
De verdeling over de fracties verandert elke raadsperiode. Wie er op dit moment in de raad zitten en met welke partij, staat op de site van de gemeente.
Raad en college, het verschil
De gemeenteraad besluit, het college voert uit. Het college bestaat uit de burgemeester en de wethouders en is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur. De burgemeester wordt benoemd en is voorzitter van de raad, de wethouders worden door de raad benoemd.
Dat onderscheid verklaart waar je met een onderwerp heen moet. Gaat het over een besluit of over de richting van beleid, dan is de raad aan zet. Gaat het over de uitvoering van bestaand beleid of over een individuele zaak, dan is het college of de ambtelijke organisatie het aanspreekpunt.
Vergaderingen volgen
Alle agenda’s, vergaderstukken, verslagen en audioopnamen staan in het raadsinformatiesysteem, kortweg het RIS. Daar kun je per onderwerp zoeken en zien welke stukken erbij horen. Vergaderingen van de raad zijn openbaar, dus je kunt in het stadhuis aan het Grote Kerkhof op de publieke tribune gaan zitten.
Voordat de raad een besluit neemt, worden onderwerpen eerst in aparte bijeenkomsten behandeld. Daar wordt informatie opgehaald en worden meningen uitgewisseld. Dat is meestal ook het moment waarop inwoners het beste invloed kunnen uitoefenen, want dan ligt nog niets vast.
Zelf inspreken
Wil je de raad iets vertellen over een onderwerp, dan kun je inspreken. Je krijgt daarvoor spreektijd van maximaal vijf minuten. Aanmelden doe je vooraf bij de griffie, uiterlijk op de maandag voor de vergadering om twaalf uur, met vermelding van het onderwerp waarover je wilt spreken. Het aantal insprekers per vergadering is beperkt, dus meld je op tijd aan.
Staat jouw onderwerp niet op de agenda, dan is er aan het begin van de vergadering een moment waarop je je punt alsnog kunt maken. Bereid je verhaal voor als een verhaal, niet als een voorlezing. Vijf minuten met één duidelijke boodschap werkt beter dan vijf minuten met tien argumenten.
De griffie is je ingang
De griffie ondersteunt de gemeenteraad en is het aanspreekpunt voor inwoners die iets met de raad willen. Zij leggen uit hoe een procedure loopt, wanneer een onderwerp op de agenda staat en hoe je je aanmeldt. Je bereikt de griffie via griffie@deventer.nl. Meer informatie staat op deventer.nl.
Andere manieren om invloed te hebben
- Stuur een brief of mail aan de raad, die wordt geregistreerd en aan de raadsleden verstrekt.
- Benader een fractie rechtstreeks, raadsleden praten graag met inwoners over hun eigen wijk.
- Doe mee aan inspraaktrajecten en participatiebijeenkomsten over concrete plannen.
- Sluit je aan bij het wijkteam of dorpenplatform in je eigen gebied.
- Ga stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, dat is nog altijd het zwaarste middel.
De drempel om iets met de raad te doen is lager dan de meeste mensen denken. Eén mail naar de griffie is genoeg om te weten wanneer jouw onderwerp aan bod komt.
